به گزارش سلامت نیوز به نقل از eatingwell، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض نور در طول شب، حتی در سطوح نسبتاً پایین، ممکن است با تغییراتی در ساختار و عملکرد قلب ارتباط داشته باشد.

پژوهش جدیدی که در European Heart Journal منتشر شده، نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض نور شبانه بیش از ۳ لوکس با افزایش ضخامت دیواره بطن چپ قلب، تغییرات ساختاری در قلب و کاهش جزئی توانایی عضله قلب برای انقباض همراه است.

بطن چپ، محفظه اصلی پمپاژ خون در قلب است و ضخیم شدن غیرطبیعی دیواره آن که به «هیپرتروفی بطن چپ» معروف است، می‌تواند نشانه‌ای از تغییرات نامطلوب در ساختار قلب باشد.

پژوهشگران همچنین دریافتند هرچه میزان مواجهه با نور شبانه بیشتر باشد، شدت تغییرات مشاهده‌شده در ساختار و عملکرد قلب نیز افزایش می‌یابد.

مطالعه چگونه انجام شد؟

پژوهشگران دانشگاه تولین داده‌های ۱۱ هزار و ۷۱ شرکت‌کننده از پایگاه داده UK Biobank را بررسی کردند. این افراد در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵، به مدت هفت روز از یک شتاب‌سنج مچی مجهز به حسگر نور استفاده کردند.

این دستگاه میزان نور محیط را به‌صورت شبانه‌روزی ثبت می‌کرد و به محققان اجازه می‌داد میزان مواجهه افراد با نور را در طول «شب زیستی» یا همان بازه زمانی شبانه متناسب با ریتم شبانه‌روزی بدن اندازه‌گیری کنند.

تمرکز اصلی مطالعه بر مواجهه با نور بیش از ۳ لوکس در طول شب بود. تحقیقات قبلی نشان داده‌اند که چنین سطحی از نور می‌تواند ترشح ملاتونین، هورمونی که در تنظیم خواب و ساعت زیستی بدن نقش دارد، را کاهش دهد.

برای مقایسه، یک اتاق کاملاً تاریک معمولاً کمتر از یک لوکس نور دارد، در حالی که صفحه روشن تلفن همراه در یک اتاق تاریک، بسته به میزان روشنایی، می‌تواند چند لوکس نور ایجاد کند.

تمام شرکت‌کنندگان در آغاز مطالعه فاقد بیماری قلبی‌عروقی بودند. حدود سه سال پس از دوره هفت‌روزه اندازه‌گیری نور، وضعیت قلب آنها با تصویربرداری تشدید مغناطیسی قلبی (CMR) بررسی شد. این روش می‌تواند ساختار و عملکرد قلب را با دقت بالایی ارزیابی کند.

پژوهشگران ۲۴ شاخص مربوط به ساختار و عملکرد قلب، از جمله شاخص‌های مربوط به بطن چپ، بطن راست و دهلیز چپ را بررسی کردند و عواملی مانند سن، جنسیت، شاخص توده بدنی، سبک زندگی، بیماری‌های زمینه‌ای، آلودگی هوا و مدت خواب را نیز در تحلیل‌های خود در نظر گرفتند.

نور شبانه چه تغییری در قلب ایجاد کرد؟

افرادی که بیشترین میزان مواجهه با نور شبانه بالاتر از ۳ لوکس را داشتند، در مقایسه با افرادی که چنین مواجهه‌ای نداشتند، الگوی نسبتاً ثابتی از تغییرات نامطلوب قلبی نشان دادند.

جرم بطن چپ در این افراد حدود ۲.۴ درصد بیشتر بود و میانگین ضخامت دیواره آن نیز ۱.۵ درصد افزایش داشت؛ الگویی که با نوعی ضخیم شدن دیواره قلب به نام «هیپرتروفی متحدالمرکز» سازگار است.

همچنین شاخص انقباض عضله قلب حدود ۱.۹ درصد کاهش داشت. این شاخص نشان می‌دهد عضله قلب تا چه اندازه می‌تواند هنگام ضربان، خون را به‌طور مؤثر منقبض و پمپاژ کند.

برخی شاخص‌های «کشش عضله قلب» نیز در گروهی که بیشترین مواجهه با نور شبانه را داشتند، حدود ۲.۷ تا ۲.۹ درصد کاهش یافته بود. این شاخص‌ها توانایی عضله قلب برای تغییر شکل و بازگشت پس از هر ضربان را ارزیابی می‌کنند.

الگوهای مشابهی در بطن راست و دهلیز چپ نیز مشاهده شد؛ بنابراین تغییرات تنها به یک بخش از قلب محدود نبود.

البته پژوهشگران تأکید کردند که این اختلاف‌ها از نظر درصدی کوچک هستند. با این حال، میان میزان نور شبانه و تغییرات قلبی یک رابطه «وابسته به دوز» مشاهده شد؛ یعنی هرچه میزان مواجهه با نور بیشتر بود، تغییرات قلبی نیز بیشتر دیده می‌شد و نقطه مشخصی که در آن این اثر متوقف شود، مشاهده نشد.

نقش خواب در این ارتباط چیست؟

یکی از یافته‌های مهم مطالعه، نقش مدت خواب در ارتباط میان نور شبانه و تغییرات قلبی بود.

نور شبانه می‌تواند ترشح ملاتونین را کاهش داده و خواب را مختل یا کوتاه‌تر کند. بر اساس نتایج مطالعه، مدت خواب حدود ۲۴ تا ۴۹ درصد از ارتباط مشاهده‌شده میان مواجهه با نور شبانه و تغییرات قلبی را توضیح می‌داد.

این موضوع نشان می‌دهد اختلال خواب احتمالاً بخشی از مسیر ارتباط میان نور شبانه و تغییرات قلبی است؛ با این حال، حتی پس از در نظر گرفتن مدت خواب نیز بخش قابل‌توجهی از این ارتباط باقی ماند.

نور شبانه واقعاً باعث تغییر قلب می‌شود؟

پژوهشگران هشدار می‌دهند که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و بنابراین نمی‌تواند ثابت کند که نور شبانه مستقیماً باعث تغییر ساختار قلب یا بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی می‌شود.

از سوی دیگر، اندازه‌گیری نور تنها در یک دوره هفت‌روزه انجام شده و ممکن است میزان نور ثبت‌شده در این مدت، الگوی مواجهه طولانی‌مدت افراد را به‌طور کامل نشان ندهد.

همچنین بیشتر شرکت‌کنندگان، بزرگسالان مسن‌تر و سفیدپوست در بریتانیا بودند؛ بنابراین مشخص نیست نتایج تا چه اندازه برای سایر جمعیت‌ها قابل تعمیم باشد.

چگونه نور شبانه را کاهش دهیم؟

با وجود محدودیت‌های مطالعه، محققان و کارشناسان توصیه می‌کنند برای داشتن محیط خواب تاریک‌تر، میزان نور شبانه کاهش داده شود. از جمله راهکارهای پیشنهادی:

• استفاده از پرده‌های ضخیم یا چشم‌بند برای جلوگیری از ورود نور خیابان و چراغ خودروها

• قرار دادن تلفن همراه به پشت یا خارج کردن آن از اتاق خواب

• خاموش یا پوشاندن چراغ‌های کوچک وسایل الکترونیکی مانند مودم، چندراهی برق و گیرنده‌های تلویزیون

• خاموش کردن تلویزیون هنگام خواب یا استفاده از تایمر خاموشی

• در صورت نیاز به چراغ خواب، استفاده از نور قرمز یا کهربایی به جای نور سفید یا آبی

این مطالعه روی بیش از ۱۱ هزار نفر نشان داد مواجهه بیشتر با نور شبانه، به‌ویژه بالاتر از ۳ لوکس، با تغییراتی مانند افزایش جرم و ضخامت دیواره بطن چپ، کاهش جزئی توانایی انقباض قلب و تغییر در شاخص‌های کشش عضله قلب همراه است.

با این حال، از آنجا که مطالعه مشاهده‌ای بوده است، نمی‌توان از نتایج آن نتیجه گرفت که نور شبانه مستقیماً موجب تغییر ساختار قلب می‌شود. بخشی از این ارتباط نیز با کاهش مدت خواب توضیح داده شد.

در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهند تاریک نگه داشتن محیط خواب می‌تواند علاوه بر کمک به کیفیت خواب، موضوعی قابل توجه در زمینه سلامت قلب‌وعروق نیز باشد؛ هرچند برای اثبات رابطه علت و معلولی، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.